Septemba 10, 2026 — Serikali imeanza mchakato wa kufanya mapitio ya mfumo wa kisheria na kitaasisi unaosimamia Utatuzi wa Migogoro kwa Njia Mbadala (ADR) Tanzania Bara, hatua inayolenga kuimarisha upatikanaji wa haki, kupunguza mrundikano wa mashauri mahakamani na kuboresha mazingira ya biashara na uwekezaji nchini.

Hatua hiyo imekuja baada ya Katibu Mkuu wa Wizara ya Katiba na Sheria, Dkt. Seif Shekallaghe, kuitisha kikao cha pamoja kilichohudhuriwa na Naibu Katibu Mkuu wa Wizara hiyo, Balozi Baraka Haran Luvanda, Mhe. Jaji Zahra Maruma wa Mahakama Kuu ya Tanzania, Kitengo cha Usuluhishi, Katibu Mtendaji wa Tume ya Kurekebisha Sheria Tanzania, Bw. George N. Mandepo, pamoja na Prof. Clement Mashamba wa Shule ya Sheria Tanzania.
Kikao hicho, kilichofanyika Septemba 10, 2026, kililenga kupokea, kupitia na kujadili Taarifa ya Kitaalamu kuhusu kuanzisha mchakato wa kufanya mapitio ya mfumo wa kisheria na kitaasisi unaosimamia ADR Tanzania Bara.

Katika kikao hicho, washiriki walisisitiza umuhimu wa kutumia mtazamo jumuishi katika kuendeleza ADR nchini, kwa kuzingatia aina mbalimbali za utatuzi wa migogoro, zikiwemo usuluhishi (arbitration), upatanishi (mediation), maridhiano (conciliation) na majadiliano (negotiation), pamoja na njia nyingine mbadala zinazotambulika kisheria.
Kupunguza mzigo wa mashauri mahakamani
Maboresho hayo ni sehemu ya hatua zinazochukuliwa na Serikali katika kuimarisha mfumo wa utoaji haki nchini, kwa kuweka mazingira yatakayowezesha migogoro kutatuliwa kwa haraka, gharama nafuu na kwa ufanisi.

Kwa mujibu wa mwelekeo wa kikao hicho, mfumo bora wa ADR unaweza kusaidia kupunguza mrundikano wa mashauri mahakamani kwa kuhakikisha kwamba migogoro ambayo si lazima iamuliwe kupitia mchakato wa kawaida wa mahakama inapata njia nyingine zinazofaa za utatuzi.

Hatua hiyo pia inalenga kupanua upatikanaji wa haki kwa wananchi na kuhakikisha kuwa wahusika katika migogoro wanapata fursa ya kufikia suluhu kwa wakati na kwa gharama zinazokubalika.
Kuimarisha biashara na uwekezaji
Kwa upande wa uchumi, washiriki walieleza umuhimu wa kuwa na mfumo madhubuti na unaotabirika wa ADR katika kuboresha mazingira ya biashara na uwekezaji.

Wananchi, wafanyabiashara na wawekezaji wanahitaji uhakika kwamba endapo migogoro itatokea, inaweza kutatuliwa kwa wakati, kwa haki na kwa gharama zinazokubalika.

Mfumo huo, hivyo, unatarajiwa kuwa sehemu muhimu ya kujenga mazingira ya kisheria yanayochochea shughuli za kiuchumi na kuongeza imani ya wadau katika mfumo wa haki nchini.
Utafiti wa kina kufanyika
Kikao kilisisitiza kwamba mchakato wa maboresho unapaswa kuwa shirikishi, wa kitaalamu na unaotegemea utafiti pamoja na ushahidi.

Katika hatua zinazofuata, utafiti wa kina utafanyika ili kuchambua sheria na mifumo iliyopo, kubaini changamoto na mapungufu, pamoja na kukusanya maoni kutoka kwa wadau mbalimbali.

Tume ya Kurekebisha Sheria Tanzania imeelekezwa kuanza utafiti wa kisheria katika eneo hilo, sambamba na maeneo mengine ya sheria yanayofanyiwa utafiti kwa lengo la kuhakikisha yanaendana na malengo ya Dira ya Taifa ya Maendeleo 2050.

Wadau watakaohusishwa katika mchakato huo ni pamoja na taasisi za Serikali, Mahakama, wataalamu wa sheria, sekta binafsi, wafanyabiashara, wawekezaji, taasisi zinazotoa huduma za ADR pamoja na watumiaji wa mifumo hiyo.

Msingi wa maboresho ya sheria na sera
Matokeo ya mchakato huo yanatarajiwa kuweka msingi wa mapendekezo ya maboresho ya sheria, sera na mifumo ya kitaasisi inayosimamia ADR Tanzania Bara.

Mapendekezo hayo yatazingatia mazingira na mahitaji ya Tanzania, sambamba na maendeleo na mwelekeo wa kimataifa katika eneo la utatuzi wa migogoro.

Hatua hiyo inaonyesha dhamira ya Serikali ya kuhakikisha sheria na mfumo wa utoaji haki vinakuwa nyenzo za kuwezesha maendeleo ya wananchi na uchumi, badala ya kuwa kikwazo kwa shughuli zao.
Kwa mtazamo huo, Serikali inalenga kujenga mfumo wa ADR jumuishi, wa kisasa, unaoaminika na wenye ufanisi, utakaowezesha migogoro kutatuliwa kwa wakati, haki kupatikana kwa urahisi na wananchi, wafanyabiashara pamoja na wawekezaji kufanya shughuli zao katika mazingira yenye uhakika wa kisheria.